VIÊM TAI GIỮA: NGUYÊN NHÂN – DẤU HIỆU – CÁCH ĐIỀU TRỊ
- Vị trí và chức năng tai giữa
Tai được chia thành 3 phần chính: tai ngoài, tai giữa và tai trong:
– Tai ngoài: bao gồm vành tai ngoài và ống tai.
– Tai giữa: gồm có màng nhĩ, hòm nhĩ, vòi nhĩ và xương con, bao gồm xương búa, xương đe và xương bàn đạp. Tai giữa có chức năng chính là truyền các rung động từ màng nhĩ đến tai trong thông qua chuỗi xương con, giúp con người nghe được những âm thanh khác nhau.
– Tai trong: phần trong cùng, chứa ốc tai, các ống bán khuyên và tiền đình, có chức năng chuyển đổi các xung động âm thanh nhận được từ tai giữa thành xung động thần kinh và đóng vai trò quan trọng trong việc giữ thăng bằng cho cơ thể.
- Viêm tai giữa là gì?
Viêm tai giữa (khu vực phía sau màng nhĩ) là tình trạng viêm nhiễm xảy ra tại khu vực tai giữa, thường do vi khuẩn hoặc virus gây ra. Bệnh có thể ảnh hưởng đến mọi lứa tuổi nhưng phổ biến nhất ở trẻ nhỏ do hệ miễn dịch chưa hoàn thiện và cấu trúc tai chưa phát triển đầy đủ. Khi bị viêm, tai giữa có thể bị tích tụ dịch, gây đau nhức, sốt và ảnh hưởng đến thính lực.
- Nguyên nhân gây viêm tai giữa
Viêm tai giữa có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, bao gồm:
- Nhiễm trùng đường hô hấp trên: Một trong những nguyên nhân chính là nhiễm trùng đường hô hấp trên như cảm lạnh, viêm họng hoặc viêm mũi. Khi đường hô hấp bị viêm nhiễm, vi khuẩn có thể lan lên tai giữa qua vòi nhĩ, dẫn đến tình trạng ứ đọng dịch và tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển.
- Tắc nghẽn vòi nhĩ: Khi vòi nhĩ bị tắc nghẽn do viêm hoặc dị ứng, dịch trong tai giữa không thể thoát ra ngoài, làm tăng nguy cơ nhiễm trùng, tạo điều kiện cho vi khuẩn phát triển.
- Tiếp xúc với khói thuốc lá: Khói thuốc lá cũng là một yếu tố nguy cơ đáng kể, vì nó có thể làm suy giảm sức đề kháng của hệ hô hấp, khiến cơ thể dễ mắc các bệnh nhiễm khuẩn hơn.
- Yếu tố cơ địa: Đối với trẻ nhỏ, hệ miễn dịch yếu và cấu trúc vòi nhĩ ngắn và nằm ngang hơn so với người lớn, dịch dễ bị ứ đọng và dẫn đến viêm tai giữa.
- Triệu chứng của bệnh viêm tai giữa
Các triệu chứng của viêm tai giữa cấp tính có thể nhận biết qua tình trạng màng nhĩ phồng hoặc không di động khi kiểm tra bằng cách bơm khí vào tai. Một số trường hợp có thể xuất hiện dịch chảy từ tai mà không liên quan đến viêm ống tai ngoài.
Ở trẻ nhỏ, viêm tai giữa thường biểu hiện rõ rệt qua các triệu chứng như sốt cao, dao động trong khoảng 39 – 40 độ C. Trẻ có thể quấy khóc nhiều, bỏ bú, ăn uống kém, dễ bị nôn trớ và thậm chí có thể bị co giật. Nếu trẻ lớn hơn, các bé có thể tự kêu đau tai, trong khi trẻ nhỏ thường chỉ biểu hiện bằng hành động lắc đầu hoặc dùng tay dụi vào tai.
Ngoài các dấu hiệu tại tai, trẻ bị viêm tai giữa cũng có thể gặp phải rối loạn tiêu hóa, chẳng hạn như đi ngoài phân lỏng nhiều lần trong ngày, thường xảy ra đồng thời với sốt. Vì vậy, khi trẻ có dấu hiệu sốt không rõ nguyên nhân kèm theo tiêu chảy và nôn, cha mẹ nên đưa trẻ đến cơ sở y tế để kiểm tra tai mũi họng nhằm phát hiện sớm tình trạng viêm tai giữa cấp.
Nếu không được điều trị kịp thời, sau khoảng 2 – 3 ngày, bệnh có thể tiến triển sang giai đoạn vỡ mủ do màng nhĩ bị thủng, khiến mủ chảy ra ngoài qua ống tai. Khi đó, trẻ có thể có những dấu hiệu cải thiện rõ rệt như giảm sốt, ít quấy khóc hơn, ăn và ngủ tốt hơn. Đồng thời, triệu chứng rối loạn tiêu hóa cũng dần biến mất, trẻ đi ngoài trở lại bình thường và không còn kêu đau tai.
Tuy nhiên, đây không phải là dấu hiệu bệnh đã khỏi hoàn toàn mà thực chất, viêm tai giữa đang chuyển sang giai đoạn mạn tính với dấu hiệu đặc trưng là chảy mủ tai kéo dài. Nếu tiếp tục không được điều trị đúng cách, bệnh có thể tiến triển thành viêm tai giữa mạn tính hoặc viêm tai – xương chũm mạn tính, làm tăng nguy cơ gặp phải các biến chứng nguy hiểm.
- Cách điều trị viêm tai giữa hiệu quả
Việc điều trị viêm tai giữa tùy thuộc vào nguyên nhân và mức độ nghiêm trọng của bệnh. Trong nhiều trường hợp, bệnh có thể tự khỏi mà không cần dùng kháng sinh. Tuy nhiên, để giảm đau và hạ sốt, người bệnh có thể sử dụng thuốc theo chỉ định của bác sĩ.
Nếu nguyên nhân là nhiễm khuẩn, bác sĩ có thể kê đơn kháng sinh đường uống hoặc thuốc nhỏ tai đặc trị. Trong một số trường hợp, cần phải làm sạch dịch mủ trong tai và sử dụng thuốc nhỏ tai để giảm viêm.
Đối với những bệnh nhân bị viêm tai giữa tái phát nhiều lần hoặc có biến chứng, bác sĩ có thể đề nghị phẫu thuật đặt ống thông tai để giúp dịch thoát ra ngoài, ngăn ngừa viêm nhiễm kéo dài.
- Cách phòng ngừa viêm tai giữa
- Giữ vệ sinh tai và đường hô hấp: Tránh để nước bẩn vào tai, rửa tay thường xuyên để hạn chế lây nhiễm.
- Tiêm phòng đầy đủ: Các loại vắc-xin như cúm, phế cầu có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh.
- Tránh khói thuốc lá: Không để trẻ tiếp xúc với khói thuốc.
- Điều trị dứt điểm các bệnh lý đường hô hấp: Viêm mũi, viêm họng kéo dài có thể dẫn đến viêm tai giữa.
Viêm tai giữa tuy phổ biến nhưng nếu không điều trị kịp thời có thể gây biến chứng nghiêm trọng. Khi có dấu hiệu nghi ngờ, hãy đến cơ sở y tế để được tư vấn và điều trị phù hợp!
________________________________________________________________
PHÒNG KHÁM ĐA KHOA GIA VIỆT SÀI GÒN
🌐 Địa chỉ: 157 Hà Giang, phường 1, TP Bảo Lộc, tỉnh Lâm Đồng
☎️ Số điện thoại: 02633.797868
⏰ Thời gian làm việc: Thứ 2 đến Chủ Nhật hàng tuần
Sáng: 7h00 – 11h30
Chiều: 13h30 – 17h00
